استانداردهای اعلام حریق در ساختمان ها عبارت است از رعایت یک مجموعه قوانین و دستورالعمل ها در طراحی و اجرای صحیح سیستم اعلام حریق . این دستورالعمل ها ، قوانینی هستند که مورد تائید سازمان آتش نشانی ایران است و برای دریافت تائیدیه پایان کار آتش نشانی ، رعایت آنها الزامی است .
یکی از مهمترین و سختگیرانه ترین قوانین ، ایمن سازی تجهیزات آتش نشانی در هنگام حریق را مطرح میکند و آن قانون استاندارد سیستم اعلام حریق NFPA-72 است که مجموعه استانداردهای ایمنی و آتش نشانی امریکا می باشد.
شرکت سماالکترونیک از اولین شرکت های مورد تایید سازمان آتش نشانی استان البرز در زمینه اعلام و اطفا حریق می باشد و شما کاربران گرامی برای دریافت تائیدیه پایان کار آتش نشانی ساختمان می توانید از مشاوره و راهنمایی متخصصان سماالکترونیک بهره مند شوید.
در مطلب امروز قصد داریم شماری از استانداردهای سیستم اعلام حریق را بررسی کنیم :
فهرست مطالب
استانداردهای سیستم اعلام حریق
طبق قوانین سازمان آتش نشانی ایران، اجرای سیستم اعلام حریق در ساختمان هایی که شرایط زیر را دارند الزامی می باشد :
- ساختمان های مسکونی ۵ طبقه و بیشتر از کف زمین
- ساختمان های اداری-تجاری و خدمات عمومی با هر تعداد طبقه و سقف
- مراکز اجماع مانند مساجد، سالن های تاتر و سینما و …
در هر بنا و یا ساختمان که به دلیل بزرگی ابعاد و اندازه و ویژگی ها و جزئیات طرح با مشخصات نوع تصرف ، به هنگام بروز حریق در یک بخش ، امکان بیخبر ماندن و غافلگیرشدن در دیگر بخش ها موجود باشد.
باید طبق ضوابط این مقررات در تمام بنا یا بخش هایی که لازم است ، شبکه هشدار و اعلام حریق و سایر تجهیزات ایمنی نصب شود و چنانچه برای گرم کردن فضاهای داخلی ، آب مصرفی و نظایر آن از سوخت های فسیلی استفاده می شود ، نصب سیستم هشداردهنده منوکسید کربن الزامی است . به کمک این شبکه و انجام تمرینهای منظم فرار از حریق آگاه شوند و بتوانند در زمان پیشبینی بنا را ترک کنند.
سیستم های ردیابی و اعلام حریق که در مجموعه های ساختمانی نصب می شود ، معمولا برای تامین دو هدف عمده یعنی حفاظت از زندگی افراد و صیانت از اموال در نظر گفته می شود. اهداف دیگری که ممکن است علاوه بر موارد یاد شده ، مورد توجه قرار بگیرد شامل حفاظت از محیط زیست و تداوم امور می باشد .
ضوابط اختصاصی طراحی سیستم اعلام حریق
از نظر بی عیب بودن و یک پارچگی سیستم ، اصول زیر در هنگام طراحی باید ملاک قرار بگیرد:
- هرگونه خرابی در یک مدار شامل شستی اعلام حریق ، دتکتورهای حریق و یا وسایل اعلام حریق و یا ترکیبی از آنها نباید بر مدار دیگری تاثیر بگذارد.
- هرگونه خرابی که منجر به اتصال متقابل بین مدار آشکارساز و مدار آژیر شود. نباید بر هر مدار به غیر از این دو مدار تاثیر داشته باشند.
- یک خرابی حاصل از مدار باز یا اتصال متقابل بین مدارآشکارساز خودکار حریق ، نبایستی در ناحیه ای بیش از ۲۰۰۰متر مربع یا بیش از یک طبقه از ساختمان به اضافه حداکثر ۵ المان (دتکتور، شستی های اعلام حریق، آژیر یا ترکیبی از آن ها) درست در طبقه بالای آن و حداکثر ۵ المان درست در طبقه پایین ، حفاظت را از کار بیاندازد.
- دو خرابی همزمان در یک شستی اعلام حریق یا مدار دتکتور حریق نباید در ناحیه ای بزرگتر از ۱۰۰۰۰متر مربع حفاظت را از کار بیاندازد.
- در مرکز اعلام حریق مبتنی بر کنترل نرم افزاری که دارای بیش از ۵۱۲ دتکتور یا شستی اعلام حریق اتصال یافته به یکدیگر می باشد ، دستورالعمل های سازنده مورد ارجاع قرار گرفته و مطابق با ضوابط استاندارد BS EN 54-2 نیز باید مدنظر باشد .
- در مواردی که آشکارسازها به نحوی طراحی شده اند که به منظور نگهداری متعارف می توان آنها را از پایه هایشان جدا ساخت.
- هرگونه تسهیلات و تجهیزات که برای از کار انداختن عمدی مدارهای شستی های اعلام حریق و آشکارسازها پیش بینی و فراهم شده است باید به نحوی باشد که امکان از کار انداختن حفاظت در یک منطقه از سیستم بدون از کار انداختن حفاظت در سایر مناطق وجود داشته باشد . استفاده از چنین تسهیلاتی نباید مانع تخلیه ساختمان به واسطه کنترا تخلیه روی مرکز اعلام حریق ها در مجاورت آن شود.
- خارج شدن هر شستی اعلام حریق یا آشکارساز از مدارش نبایستی بر قابلیت هر وسیله اعلام حریق در پاسخ به یک سیگنال هشدار، اثرگذار باشد، به استثنای وسایلی که در آن ها آژیر اعلام حریق و آشکارساز در یک واحد یا محفظه ادغام و مستقر می شوند.
- المان های اعلام حریق باید فقط با استفاده از ابزار خاص قابل جابجایی باشند.
- در صورت وقوع فقط یک خرابی در اثر مدار باز یا اتصال کوتاه در هر مداری که به آژیرهای اعلام حریق سرویس می دهد ، در شرایط وقوع وضعیت اعلام حریق در ساختمان ، حداقل یک آژیر اعلام حریق که معمولا در مجاورت مرکز اعلام حریق قرار دارد ،باید همچنان به طرز صحیح به آژیر خود ادامه دهد. این آژیر اعلام حریق باید دارای صدایی مشابه صدای آژیرهای اعلام حریق معمولی ساختمان باشد .این قانون را میتوان به روش زیر اجرا کرد :
- سیم کشی تمام آژیرهای اعلام حریق ساختمان در یک مدار آژیر تنها ، به همراه پیشبینی مدار آژیر مستقل دوم که به آن فقط یک آژیر متصل بوده و آژیر مذکور در مجاورت مرکز اعلام حریق قرار دارد.
- سیم کشی تمام آژیرهای اعلام حریق ساختمان در یک مدار حلقوی با قابلیت انتقال سیگنال از هر یک از دو جهت انتقال سه المان اول یا آخر مدار، از یک ایزولاتور اتصال کوتاه با قابلیت ایزوله سازی در صورت تشخیص اتصال کوتاه، یک آژیر و یک ایزولاتور اتصال کوتاه دیگر، تشکیل یافته است .
- در ساختمان هایی که برای عامه مردم به تعداد زیاد، طرحی شده اند مانند مراکز خرید ، مکان های تفریحی و … باید حداقل دو مدار آژیر برای هر فضای عمومی قسمت بندی شده پیش بینی شود به طوری که فضای مذکور یکی از شرایط زیر را داشته باشد :
- مساخت بیش از ۴۰۰۰ متر مربع
- برای استفاده بیش از ۵۰۰ نفر طراحی شده باشد .
این امر بایستی توسط حداقل دو مدار آژیر ،که به طور یکنواخت توزیع و در هم بافته شده اند تحقق یابد،به طوری که آژیرهای مجاور در مدارهای متفاوت قرار دارند.
روش دیگر برای تحقق موارد فوق عبارت است از این که در صورت وقوع خرابی حاصل از مدار باز یا اتصال ، بیش از ۵۰ درصد آژیرها در آن ناحیه از دست نروند.
- در مواردی که به دو یا بیشتر مدار آژیر نیاز است ، مدارها نباید در یک غلاف مشترک قرار بگیرند
- اگر توان مرکز اعلام حریق از دستگاه منبع تغذیه ای که در محفظه جداگانه ای قرار دارد تامین شود، اتصالات بین دستگاه مرکز باید مضاعف سازی شود تا یک مدار باز یا اتصال کوتاه ،در اتصالات ، به طور کامل انتقال توان به مرکز را قطع نکند.
بر اساس استاندارد NFPA-72 طراحی و اجرای سستم اعلام حریق باید به شرح زیر باشد :
- مساحت هر منطقه ۲۰۰۰ متر مربع باشد .
- حداکثر طول هر منطقه یا زون ۳۰۰۰ متر باشد.
- تعداد المان ها در هر منطقه ۲۰ عدد باشد
- هر طبقه از یک ساختمان مسکونی بر یک زون قرار بگیرد.
- بهتر است که شستی اعلام حریق که در راهرو طبقات استفاده می شود ، بر روی یک زون جداگانه قرار بگیرد.
- در مکان هایی که دارای ولتاژ القایی هستند مانند اتاق ترانس و … باید از کابل روکش دار استفاده شود .
- کابل ها باید یک تکه و در یک لوله مستقل قرار بگیرند.
- در سقف یا کف کاذب که ارتفاع بیش از ۸۰ سانتیمتر دارد، باید از دتکتور استفاده شود.
- اگر فاصله پارتیشن نصب شده تا سقف کمتر از ۳۰ سامنتیمتر باشد نیازاست که دتکتور مجزا استفاده شود.
- اگر ارتفاع گچبری سقف بیش از ۵۰ سانتیمتر باشد لازم است دتکتور جداگانه برای هر فضا در نظر گرفته شود .
- در نزدیکی تابلو کنتورهای برق یک دتکتور دود باید نصب شود.
- موتورخانه و اتاق آسانسور باید یک منطقه جدا با دتکتورهای دودی داشته باشند .
- در سوله های صنعتی و ساختمان های اداری که رایزر برق دارند، ضروری است که از دتکتور مکنده دودی یا ردیاب حرارتی کابل استفاده کنید.
ادامه دارد …